11 ตุลาคม จากหน้าข่าวหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์

: ทีมสัตวแพทย์โรงพยาบาลช้างศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง นำโดย นายสัตวแพทย์สิทธิเดช มหาสาวังกุล หัวหน้าฝ่ายโรงพยาบาลช้างศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ต้องดูแลลูกช้างเพศผู้ ซึ่งคลอดเมื่อกลางดึกที่ผ่านมา ด้วยน้ำหนัก 80 กิโลกรัม สูง 83 ซม.อย่างใกล้ชิด เพราะมีแผลช้ำที่หลัง และขา เนื่องจากถูกแม่ คือ พังแหวน อายุ 20 ปี ที่เจ้าของนำมาฝากคลอดที่ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยเมื่อปลายเดือนกันยายน 2552 ใช้ขากดลูกและเตะซ้ำ จนลูกกระเด็นออกมา แต่ควาญและสัตว์แพทย์สามารถช่วยดึงลูกออกมาได้อย่างปลอดภัย ส่วนแม่ช้างสัตว์แพทย์ได้ฉีดยาซึมเพื่อให้อยู่ในอาการสงบ

เมื่อเดือนก่อนผมมีโอกาสได้ดูอ่านเจอข่าวแม่ช้างคลอดลูกแล้วทำร้ายลูกช้างแรกเกิดของมันเอง รวมทั้งได้ดูภาพเหตุการณ์ที่ว่าในรายการข่าวทางทีวี ความรู้สึกของผมตอนนั้นมันหดหู่ ทั้งสะเทือนใจและคับข้องใจในเวลาเดียวกัน นึกตั้งคำถามในใจว่าเหตุใดหนอ แม่ช้าง(ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเช่นเดียวกับคน) จึงทำกับลูกที่มันเฝ้าอุ้มท้องเนิ่นนานจนถึงวันให้กำเนิดได้ถึงเพียงนี้

นาทีที่แม่ช้างพยายามฆ๋าลูกน้อยของตัวเอง มันคิดอะไรในใจกันนะ

…

วันเสาร์ที่ผ่านมา ภาพบนจอโรงหนังกลางเมือง

: เกิดคดีฆาตกรรมโหดต่อเนื่อง คนร้ายสวมเสื้อกันฝนสีแดงสด บรรจงจ้วงแทงเชือดเหยื่อด้วยมีดคมกริบอย่างไร้ปรานีก่อนจะเฉือนเอาพวงสวรรค์ของเหยื่อทิ้งไป ทิ้งร่องรอยปริศนาแปลกประหลาดไว้ให้ตำรวจต้องปวดหัว

ภาพความโหดร้ายที่มนุษย์ทำกับมนุษย์ด้วยกันเองถูกนำเสนอบนจออย่างไม่ตัดทอนความรุนแรง แม้จะเป็นเพียงเรื่องแต่งขึ้น แต่ผมไม่อาจแยกความแตกต่างระหว่างภาพบนจอกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในบ้านเมืองเรา หากผู้เขียนบทเพียงแต่ไม่ให้ฆาตกรสวมเสื้อฝนแดงบาดตาเกินกว่าฆาตกรที่เห็นทางหน้าหนังสือพิมพ์หัวสีรายวันเท่านั้น

…

22 เดือนก่อนหน้านี้ ภาพที่ยังไม่เป็นข่าวและผมไม่เคยเห็น

(ภาพจากข่าวสด)

: วิธีการดังกล่าว ชาวบ้านจะขึงล่ามโซ่ช้างตัวเมียที่ข้อเท้าให้ถ่างขาหลังและใช้เหล็กแหลมทิ่มบริเวณแก้มของช้างทั้งสอง ใต้คางและที่บริเวณใต้ท้องของช้าง โดยล็อคเท้าทั้งสี่ ของแหลมจ่อจุดสำคัญของช้างไว้ไม่ให้ดิ้น จากนั้นก็จะให้ช้างตัวผู้ทำการผสมพันธุ์ เรียกกันว่าเป็นการ “ทับช้าง” ซึ่งช้างเพศเมียจะถูกข่มขืนทั้งที่ไม่เป็นสัดหรือเป็นสัด เจ้าของช้างหวังจะได้ลูกช้าง โดยการให้ช้างตัวผู้ทำการผสมพันธุ์ในลักษณะเพศเมียถูกขึงไว้แบบนี้นับสิบครั้ง

พัง ‘แหวน’ ที่พยายามฆ่าลูกของตัวเองก็ประสบกับกรรมวิธีห่าเหวเช่นนี้ก่อนอุ้มท้อง

กับข่าวที่สื่อต่างประเทศนำเสนอถึงปัญหาการทารุณกรรมสัตว์ในประเทศไทย(ซึ่งนิยมใช้คำพ่วงท้ายเปี่ยมจริยธรรมว่า ‘เมืองพุทธ’) อย่างต่อเนื่อง ล่าสุดก็ได้หยิบยกปัญหาการ ‘ทับ(ข่มขืน)ช้าง’ มาตีแสกหน้าบ้านเราให้ได้สำนึกถึงสิ่งที่เรากำลังปฏิบัติต่อสัตว์คู่บ้านคู่เมือง(ที่เรายกเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติเช่นเดียวกับแพนด้าเป็นสัญลักษณ์ของจีน) และภาพข่าวเช้าวันนี้ที่ได้เห็นทางโทรทัศน์ ความรู้สึกปวดแปลบเฉือนใจผมในระดับเดียวกับการดูภาพยนตร์ไทยเรื่อง “เฉือน” เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

นางแสงเดือน ชัยเลิศ ผู้ก่อตั้งศูนย์บริบาลช้างแม่แตง จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า “การทำแบบนี้ช้างตัวเมียจะไม่เต็มใจและไม่ยอมรับ แต่ทางเจ้าของช้างก็หวังแต่จะได้ลูกช้าง และเมื่อติดลูก ช้างเพศเมียเมื่อครบกำหนดคลอดช้างเพศเมียจะฆ่าลูกทันที โดยไม่ยอมรับลูกที่ถูกกระทำแบบนี้ โดยที่จังหวัดเชียงใหม่ นั้นมีช้างเพศเมียถูกกระทำแบบนี้และคลอดลูกออกมาก็ฆ่าลูกทันที จำนวน 5 เชือกแล้วที่คลอดลูกมาแล้วฆ่าลูก จากจำนวน 7 เชือก ส่วนที่เหลือ 2 เชือกที่คลอดออกมารอด เพราะว่าทางเจ้าของช้างเห็นก่อนและช่วยเหลือลูกช้างที่คลอดออกมาได้ทัน”

…

วันเสาร์ที่ผ่านมา เมื่อปริศนาฆาตกรรมในหนังคลี่คลายตอนท้ายเรื่อง

: ผมไม่ขอเล่าตอนจบของหนังเพื่อเคารพสิทธิของคนที่ยังไม่ได้ดู แต่หนังเรื่องนี้ทื้งอะไรหลายอย่างให้ผมเก็บออกมาหวนคำนึงถึงมากเหลือเกิน ไม่ใช่ฉากเลิฟซีนถึงใจที่เอามาโปรโมททั้งที่เป็นภาพกระพริบบนจอวินาทีเดียว และไม่ใช่ตูดเหี่ยวๆของพระเอกขวัญใจสาวๆแน่นอนที่ติดตาผม แต่เป็นประเด็นที่หนังพยายามนำเสนอต่างหาก ความมีตัวตนของคนๆ หนึ่งบนโลกใบนี้วัดจากอะไร ซอกหลืบเร้นลับจากแสงไฟของสังคมเมืองและชนบทที่มีอยู่มากมายบนโลกใบนี้มีเหตุการณ์แบบเดียวกับที่เกิดในหนังตลอดเวลา เราเพียงมองมันด้วยสายตาที่พร่าเลือนและไม่ยินดียินร้ายไม่ใช่หรอกหรือ

เมื่อคนยังหมางเมินความมีตัวตนของคนด้วยกัน จึงไม่แปลกที่ช้างต้องก้มหน้าสู้ชะตาทุกข์เข็ญ

…

เช้าวันนี้ : บทสัมภาษณ์นางแสงเดือน ชัยเลิศ ผู้ก่อตั้งศูนย์บริบาลช้างแม่แตง

: นี่ถือเป็นสาเหตุหนึ่งที่ช้างเพศเมีย ไม่รักลูกและไม่ยอมรับลูกที่คลอดออกมา บางตัวถูกกระทำในลักษณะแบบนี้ถึง 40 ครั้ง จนช้างเพศเมียเครียดและเป็นบ้าก็มี พวกนี้จะนำช้างไปกระทำในป่าล๊อคช้างเพศเมียขึงไว้ และให้ช้างตัวผู้กระทำการข่มขืนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้ช้างเพศเมียบางตัวถึงกับเป็นช้างโรคประสาท กลัว ช้างเพศเมียบางตัวถูกกระทำ จนกลัว แค่ช้างตัวผู้เดินผ่านขาสั่นก็มี ตนอยากจะรณรงค์ให้ชาวบ้านหรือเจ้าของช้างเลิกกระทำแบบนี้ ทำให้ช้างเพศเมียเมื่อคลอดลูกจะฆ่าลูก ไม่ยอมรับลูกตนเอง

ปกติแล้วช้างจะเป็นสัตว์ที่รักลูกมาก หากถูกผสมพันธุ์ตามธรรมชาติ หรือผสมพันธุ์ที่ไม่ได้บังคับจิตใจ หากช้างเพศเมียคลอดลูกแล้วลูกตาย ช้างเพศเมียจะเสียใจนับปี บางตัวน้ำตาจะไหลตลอดเวลา ช้างนั้นจะตั้งท้องนานถึง 22 เดือน แต่หากเป็นลูกที่มาจากการข่มขืน ช้างจะเกลียดลูกตนเองและฆ่าลูกทิ้งหรือไม่ยอมรับ แต่คนเลี้ยงช้างเจ้าของช้างหรือผู้ประกอบการต้องการลูกช้างก็จะใช้วิธีการ ข่มขืนช้างนำช้างมาขึงพืด มีตัวอย่างแม่ช้างไม่ยอมรับลูกตนเองให้เห็นบ่อย ๆ เพราะลูกที่เกิดมานั้นเป็นการกระทำการผสมพันธุ์แบบผิดวิธี บังคับขืนใจ เป็นการทารุณช้างเพศเมีย และผลกระทบจะเป็นลูกโซ่ถึงลูกช้างที่เกิดมา

…

ผมหวังใจให้ใครที่อ่านมาถึงตรงที่นี้ หรือไม่ได้อ่านแต่ได้ชมภาพยนตร์เรื่อง “เฉือน” หรือได้รับฟังข่าวสารเรื่องการทารุณกรรมช้างในรูปแบบนี้ได้ฉุกคิด และลองไถ่ถามถึงความสัมพันธ์ของท่านและสิ่งรอบข้างบนโลกใบนี้เพียงสักขณะจิตหนึ่ง

ขออิสรภาพและความดีงามจงเกิดแก่โลกของเรา (ในที่นี้รวมถึงช้าง หมีแพนด้า และสิ่งมีชีวิตร่วมโลกอื่นๆด้วย)

…

ที่มาของข่าวและบทสัมภาษณ์

ศูนย์ช้างลำปางได้ลูกช้างใหม่อีก 1 เชือก – ผู้จัดการ

สะเทือนใจ! วิธี”ข่มขืน”ต้นเหตุแม่ช้างฆ่าลูก – ข่าวสด

ฝรั่งเเฉ! “ช้างไทย” โดนข่มขืน – รายการเก็บตกจากเนชั่น

…

เธอยืนอยู่ตรงมุมห้องนั่นไง..

..มนุษย์ล่องหนสาว

ผมและคุณไม่เห็นเธอหรอก.. เพราะเธอเองยังมองไม่เห็นตัวเองเลยนี่นา

..คุณมนุษย์ล่องหนผู้น่าสงสาร มุมห้องนั้นมีกระจกบานตั้งใหญ่ติดที่ผนังแท้ๆ

เธอพยายามจ้องมองตัวเองอยู่นานสองนาน

ผมว่าเธอคงเศร้า.. ..ก็พรมตรงมุมห้องเปียกรื้นอยู่อย่างนั้น

ผมว่าเธอคงร้องไห้.. .

..

That there That’s not me

I go Where I please

I walk through walls I float down the Liffey

I’m not here This isn’t happening

I’m not here I’m not here …

..

ผมก้าวเท้าออกจากห้อง อาจบางทีเธอและคุณคงมองไม่เห็นผมหรอก..

ก็บางคราวผมก็มองไม่เห็นตัวเองเหมือนกันนี่นา..

..ผมออกย่ำเดินไปตามถนนจอแจ จับจ่ายซื้อของในห้างร้านมากหลากผู้คน ต่อคิวปลดทุกข์ในห้องน้ำสาธารณะ ยืนส่องกระจกที่ตรงมุมห้องน้ำนั่น

กระจกบานใหญ่นั้นยึดติดกับผนัง ผมยืนอยู่ที่มุมห้องนั้นเนิ่นนาน..

..ใจหวังให้ภาพสะท้อนตัวเองในกระจกหายไป

…

In a little while I’ll be gone

The moment’s already passed Yeah it’s gone

And I’m not here This isn’t happening

I’m not here I’m not here

…

ผมเคยคิดเรื่องการมีอยู่ของตัวตนของคนเราแต่ละปัจเจกบุคคลในสองลักษณะด้วยกัน

… ในทางแรก “ตัวตน” ของเราเป็นการปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างในบทบาทฐานะใดบทบาทฐานะหนึ่ง เรามีอยู่..หรือมีเราอยู่เพราะเราเป็น “ใครบางคน” (Somebody) สำหรับคนอื่น(หรือคนอื่นๆ)..

..นั่นหมายความว่า หากมีใครสักคน สุนัข/แมวสักตัว ต้นไม้/ผักสักต้น ระลึกถึงเราในบทบาทใดบทบาทหนึ่งเพียงชั่วขณะจิตเดียว

..เราก็มีตัวตนอยู่ในโลกนี้แล้ว..

…

ในอีกฟากความคิดหนึ่ง ผมมอง “ตัวตน” ด้วยการย้อนมองลึกกลับไปในมิติด้าน “ความเป็นตัวของตัวเอง” (Self) ของแต่ละบุคคล

หากบังเอิญเราเป็นมนุษย์ไร้ปฏิสัมพันธ์ใดๆ กับสิ่งมีชีวิตอื่นรอบตัว เราไร้สังคมโดยสิ้นเชิง ..เป็น “ใครก็ไม่รู้” (Nobody) ของทุกคนสัตว์พืชทั้งปวงบนโลก

ถ้ายึดแนวความคิดแรก เราจะเป็นคนที่ไม่มีตัวตน แต่ชั่วลมหายใจเข้าที่สูดเข้าผ่านรูจมูก แล้วเราตั้งสตินึกตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ตัวเราเองเป็นใคร” แล้วจิตใต้สำนึกเราตะโกนบอกคำตอบดังก้องกลับมา ยังมิทันที่ลมหายใจจะผ่านเข้าสู่ปอด

..เราก็มีตัวตนอยู่ในโลกนี้แล้ว..

…

Strobe lights and blown speakers

Fireworks and hurricanes

I’m not here This isn’t happening

I’m not here I’m not here

…

สาวน้อยมนุษย์ล่องหนค่อยๆ มองเห็นร่างเงาตัวเธอเองในกระจกมุมห้อง

..เธอเห็นคราบน้ำตารื้นบนสองแก้ม.. เป็นครั้งแรกที่เธอได้เห็นรูปร่างหน้าตาตัวเองในกระจกเงา

..เปล่าเลย เธอไม่รู้และไม่สนในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคตเธอเลยสักนิด

เธอก้าวเข้ามาเป็น “ใครบางคน” บนโลกของผมอย่างเงียบเชียบ

..ซึ่งเธออาจไม่รู้ตัวด้วยซ้ำไป..

…

ผมมองภาพตัวเองในกระจกเงามุมห้องเดิม ภาพร่างค่อยๆ สมบูรณ์ขึ้นทีละน้อย เป็นภาพที่ว่างเปล่า..

… ผมกลายเป็นมนุษย์ล่องหนในที่สุด

…

+++++++++++++++++++++++++

แด่เพลง “How To Disappear Completely.” ของวง Radiohead